گنبد نمکی

ساختمانگنبد های تبخیری ( گنبد های نمکی)
گنبد های تبخیری عموما از جنی نمک است وندرتا ممکن است از ژیپس یا انیدریت تشکیل شوند . این ساختمان ها به شکل گبند هایمجزا و یا به صورت هسته تاقدیس ها دیده می شوند . این گنبد ها از نظر اقتصادی اهمیتزیادی دارند زیرا این ساخت ها عموما نفت گیر ها را بوجود می اورند و از سوی دیگرمنابع گوگرد و نمک نیز قابل توجه است .
شکل گنبد های نمکی
هسته گنبدهای نمکی از نمک تشکیل و تزریق ان به زیر سنگهای اطراف سبب تغییر شکل انها می شود . هسته گنبد ، کم و بیش دایره ای و در بعضی موارد بیضوی طویل است .
بعضی از گنبدهای نمکی در سطح زمین بیرون زدگی دارند و گنبد های انها مشخص است بطوری که ارتفاعانها نسبت به زمین های اطراف به 13 متر و در مواردی نادر به 25 متر می رسد .
عمقگنبد های نمکی هم متفاوت است . بر اساس اطلاعات حاصله از تحقیقات ژئوفیزیکی و گمانههای اکتشافی دربسیاری حالات ، عمق انها بر چند کیلومتر می رسد . شکل خارجی توده نمک، همواره مخروطی و گنبدی نیست و در بعضیموارد شکل توده های دیواره مانند است . گاهینیز به شکل توده های استوانه ای است .
ترکیب گنبد ها
معمولا قسمت اصلیگنبد های تبخیری را نمک تشکیل می دهد و چند در صدی نیز ممکن است از انیدریت باشد .
ساختمان داخلی گنبد ها
ساختمان داخلی دارای شکل های متفاوتی است وبه صورت لایه لایه تا توده های نامنظم دیده می شود . عموما چین خوردگی در همی دارد . در قسمت هایی که لایه ها مشخص اند ، شیب زیادی دارند و در پاره ای حالات نیز قائماست .
پوشش رسی
بعضی از گنبد های مکی توسط پوششی از شیل و یا سایرسنگهای رسی احاطه شده است . در بعضی موارد قشر های کنگلومرا نیز ممکن است دیده شود .
ساختمان سنگهای رسوبی اطراف گنبد های نمکی
این سنگها به شکل گنبد یاتاقدیس در مایند . در بعضی موارد ، لایه بندی سنگها رسوبی رونی توده نمک ، بهموازات فصل مشترک نمک و سنگهای درونگیر است که این قبیل گنبد های سوراخ نکنندهمعروف است . علت ایجاد وضعیت بدین خاطر است که گنبد های نمکی ، قبل از رسوب سنگهایرویی بوجود امده و در معرض فرسایش قرار گرفته است و بدین ترتیب این گنبد ها نیر دراعماق لایه های اطراف خود متقاطع اند .
تکامل ساختمان گنبد ها
در بعضیموارد با بررسی وضعیت طبقات درونگیر گنبد ها زمان تشکیل انها را مشخص کرد .
ناودیس حاشیه ای گنبد های نمک
یکی از پدیده هایی که معمولا همراه باگنبد های نمکی دیده می شود ، ناودیس حاشیه ای انهاست . بطوری که ذکر شد مکی که گنبدهای نمکی را بوجود می اورد ، از نزدیکترین قسمت های لایه اصلی نمک به گنبد تامین میشود . این امر سبب نازک شدن لایه نمک در اطراف توده و در مرحله بعد باعث فرونشینیطبقات رویی و در این قسمت و ایجاد ناودیس حاشیه ای می شود .
اهمیت اقتصادیگنبد های نمک
این گنبد ها از نظر اقتصادی اهمیت زیادی دارند .و در بسیاریموارد ، ساختمان تاقدیس سنگهای روی گنبد های نمکی ، نفتگیر های اقتصادی را تشکیلمدهد و گاهی نیز این امر در پوشش سنگ گنبد ها به چشم می خورد بعلاوه در بسیاریحالات ، کانسار های ارزشمند گوگرد در داخل پوشش سنگها دیده شده است

/ 3 نظر / 79 بازدید
سعیده

سلام ایا به جز عامل اختلاف وزن مخصوص و تکتونیک عهمل دیگری باعث بالا امدن نمک میشود؟

احسان

سلام.اگه میشه در مورد موارد استفاده ی گنبد نمکی و استفاده آنها به عنوان انبار نفتی بررای من اطلاعاتی بفرستید.ممنون

احسان

سلام.اگه میشه میخواستم اطلاعاتی در مورد استفاده گنبد های نمک به عنوان انبار نفت برای من بفرستین.